Yoksulluk Nafakasında Yeni Süreç: AYM Kararı Ne Anlama Geliyor?

Anayasa Mahkemesinin, yoksulluk nafakasına ilişkin “süresiz olarak” ibaresini iptal eden kararı Resmî Gazete’de yayımlandı. Karar, nafaka hakkını bütünüyle kaldırmıyor ve mevcut ödemeleri otomatik olarak sona erdirmiyor.

Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde bulunan “süresiz olarak” ifadesini oy çokluğuyla iptal etti. 30 Eylül 2026 tarihinde yayımlanan kararda, iptal hükmünün yürürlüğe girmesi için dokuz aylık geçiş süresi öngörüldü.

Bu takvime göre iptal hükmü, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek. Dolayısıyla kararın yayımlanmasıyla birlikte nafaka ödemelerinin hemen sona erdiği yönündeki yorumlar gerçeği yansıtmıyor.

Nafaka hakkı kaldırılmadı

İptal kararı, yoksulluk nafakası talep etme hakkının tamamını kapsamıyor. Kararın konusu, bu nafakanın süresine ilişkin “süresiz olarak” ifadesi.

Bu nedenle “nafaka tamamen kaldırıldı” veya “artık nafaka ödenmeyecek” şeklindeki değerlendirmeler, kararın kapsamını doğru anlatmıyor.

Mahkeme neden iptal kararı verdi?

Yayımlanan haberlerde aktarılan gerekçeye göre AYM, mevcut hükmün hâkime olayın özelliklerini dikkate alarak nafakayı belirli bir süreyle sınırlandırma imkânı tanımamasını değerlendirdi.

Mahkeme, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen eşin korunmasını meşru bir amaç olarak görürken, nafaka yükümlülüğünün açık ölçütler bulunmadan süresiz öngörülmesinin ödeme yapan taraf açısından ağır bir yüke dönüşebileceğine dikkat çekti.

Gerekçede, bazı durumlarda süreli, özel koşullarda ise yaşam boyu nafakaya imkân verecek kuralların açık ve öngörülebilir biçimde düzenlenmesi gerektiği belirtildi.

Mevcut nafakalar ne olacak?

Karar, daha önce hükmedilmiş nafakaları kendiliğinden kaldırmıyor. Nafaka yükümlülerinin yalnızca bu gelişmeye dayanarak ödemelerin sona erdiğini varsayması doğru değil.

Ayrıca AYM kararı, nafaka için herkes bakımından geçerli üç yıl veya beş yıl gibi yeni bir üst sınır belirlemiyor.

Geçiş sürecinde gözler Meclis’te

Dokuz aylık süre, kanun koyucunun nafakanın süresine ilişkin yeni bir düzenleme yapmasına imkân tanıyor. Yeni kuralların kapsamı ve mevcut dosyalara etkisi, çıkarılabilecek kanunlar ve yargısal uygulamalarla netleşecek.

Vatandaşlar açısından dikkat edilmesi gereken temel nokta, iptal kararının nafaka hakkını tamamen ortadan kaldırmadığı ve mevcut nafakaları otomatik olarak sona erdirmediği.